EB-3 Kategorisi: Nitelikli İşçi ve Diğerleri
Göçmenlik Bilgi Merkezi Editör Ekibi · · güncelleme 14 Ekim 2026

EB-3 kategorisi, işveren sponsorluğunda kalıcı oturma izni yolunu açan istihdam temelli göçmen vize kategorilerinden biridir. Nitelikli işçi, profesyonel ve vasıfsız işçi alt kategorileri farklı koşullara tabidir; işveren yükümlülükleri ve işgücü sertifikasyonu sürecin merkezinde yer alır.
EB-3 Kategorisi Nedir ve Kimleri Kapsar?
EB-3 kategorisi, ABD'nin istihdam temelli göçmen vize sisteminde işveren sponsorluğuna dayanan bir başvuru yoludur. Bu kategori, ABD'de kalıcı olarak çalışmak ve yerleşmek isteyen yabancı işçiler için tasarlanmıştır ve süreç hem işveren hem de başvuru sahibi açısından birkaç aşamadan oluşur. Kategorinin temel mantığı, söz konusu işi yapabilecek uygun ve istekli bir ABD'li işçinin bulunamadığının yetkili makamlarca kabul edilmesine dayanır.
EB-3 kategorisi tek bir grup değildir; nitelikli işçi, profesyonel ve vasıfsız işçi olmak üzere üç ana alt kategoriye ayrılır. Her alt kategorinin eğitim, deneyim ve işin niteliğine ilişkin farklı koşulları vardır ve bu koşullar dosyanın nasıl değerlendirileceğini doğrudan etkiler. Başvuru sahibinin hangi alt kategoriye uyduğunu doğru belirlemesi, ilerleyen aşamalarda ek talep veya gecikme riskini azaltır. Bu nedenle kategori seçimi sürecin en başında dikkatle yapılması gereken bir adımdır.
EB-3 Alt Kategorileri Arasındaki Farklar
Kaynaklarda EB3 kategorisi biçiminde de geçen bu yapı içindeki üç alt kategori, işin gerektirdiği nitelikler ve başvuru sahibinin bu nitelikleri nasıl karşıladığı bakımından birbirinden ayrılır. Nitelikli işçi ve profesyonel alt kategorileri belirli bir eğitim ya da deneyim eşiği öngörürken, vasıfsız işçi alt kategorisi bu tür bir eşik aramaz. Aşağıdaki tablo, temel ayrım noktalarını karşılaştırmalı olarak özetler. Tablodaki bilgiler bilgilendirme amaçlıdır ve her dosya kendi koşulları içinde değerlendirilir.
| Alt Kategori | Temel Koşul | İşin Niteliği |
|---|---|---|
| Nitelikli işçi | İş için gerekli eğitim veya deneyimin belgelenmesi | Belirli bir eğitim ya da deneyim birikimi gerektiren işler |
| Profesyonel | İşin gerektirdiği alanda lisans düzeyinde eğitim | Teorik ve mesleki bilgiye dayanan profesyonel işler |
| Vasıfsız işçi | İşi yapabilmek için özel eğitim veya deneyim aranmaması | Kısa süreli tanıtımla öğrenilebilen, tekrarlı nitelikte işler |
Tabloda görüldüğü gibi alt kategoriler arasındaki ayrım yalnızca etiket farkı değildir. İşverenin iş ilanında ve destekleyici belgelerde tanımladığı iş gerekleri, hangi alt kategorinin geçerli olacağını büyük ölçüde belirler. İş tanımının gerçek işi yansıtması, ilerleyen aşamalarda tutarsızlık iddialarının önüne geçilmesi açısından önemlidir. Başvuru sahibinin nitelikleri ile işin gerekleri arasında açık ve belgelenebilir bir uyum bulunması beklenir. Yanlış alt kategoriden hazırlanan bir dosya ise ek belge taleplerine ve gecikmelere yol açabilir; bu nedenle sınırda kalan durumlarda yetkili bir göçmenlik avukatından görüş alınması yerinde olur.
Nitelikli İşçi Alt Kategorisi
Eğitim ve Deneyim Koşulları
Nitelikli işçi alt kategorisi, işin gerektirdiği eğitim veya deneyimi belgeleyebilen başvuru sahiplerini kapsar. Bu kategoride işin, kısa süreli bir eğitimle kolayca öğrenilemeyecek düzeyde bir birikim gerektirdiği kabul edilir. Deneyim yoluyla nitelik kazanıldığında, önceki işverenlerden alınan yazılı belgeler ve ayrıntılı iş tanımları sürecin temelini oluşturur. Eğitim yoluyla nitelik kazanıldığında ise diploma, transkript ve gerektiğinde denklik değerlendirmesi gibi belgeler öne çıkar. Deneyim ve eğitimin birlikte kullanıldığı dosyalarda, hangi belgenin hangi koşulu karşıladığı açık biçimde ortaya konmalıdır.
İşin Niteliğinin Belirlenmesi
Nitelikli işçi kategorisinde işin niteliği yalnızca unvana bakılarak değil, fiilen yapılacak görevler üzerinden değerlendirilir. İşverenin iş tanımında belirttiği görevler, aranan eğitim düzeyi ve deneyim süresiyle tutarlı olmalıdır. İşin gerektirdiğinden yüksek nitelik talep edilmesi ya da gerçekte nitelik gerektiren bir işin basit gösterilmesi sorun yaratabilir. Bu nedenle iş tanımının gerçek çalışma düzenini yansıtacak biçimde hazırlanması beklenir. Sektörde benzer işler için yaygın olarak aranan koşullar da değerlendirmede dikkate alınır ve başvuru sahibinin geçmiş deneyimiyle anlamlı bir bağ kurulması beklenir.
Profesyonel İşçi Alt Kategorisi
Profesyonel alt kategori, işin gerektirdiği alanda lisans düzeyinde bir eğitimi tamamlamış başvuru sahiplerini kapsar. Bu kategoride işin, teorik bilgiye dayanan ve genellikle mesleki bir unvanla ilişkilendirilen görevleri içerdiği kabul edilir. Başvuru sahibinin diplomasının, işin gerektirdiği alanla doğrudan ilişkili olması beklenir. Yurt dışında alınan diplomalarda, eğitimin ABD'deki eşdeğer düzeyi konusunda uzman değerlendirmesi istenebilir. Dosya hazırlanırken sıkça dikkat edilen noktalar şunlardır:
- Diplomanın, işin gerektirdiği uzmanlık alanıyla uyumlu olması
- Eğitim belgelerinin resmî tercüme ve gerektiğinde denklik değerlendirmesiyle sunulması
- İş tanımında lisans düzeyi eğitimin gerçekten gerekli olduğunun açıklanması
- İşverenin aradığı niteliklerin ilanla tutarlı olması
- Başvuru sahibinin mesleki deneyiminin işle ilişkisinin belgelenmesi
Bu koşulların eksiksiz karşılanması, değerlendirme sürecinde ek soru işaretlerinin oluşmasını engellemeye yardımcı olur. Belge listesinin işverenle birlikte gözden geçirilmesi, sonradan tamamlama ihtiyacını azaltır. Diploma denkliğine ilişkin değerlendirmelerin gerekçeleriyle birlikte sunulması, dosyanın anlaşılırlığını artırır. İş tanımında lisans düzeyi eğitim gereğinin açıkça belirtilmesi ise işin niteliğinin doğru yansıtılmasına yardımcı olur.
Vasıfsız İşçi Alt Kategorisi
Vasıfsız işçi alt kategorisi, işi yapabilmek için özel bir eğitim veya deneyim gerektirmeyen pozisyonları kapsar. Bu kategoride başvuru sahibinin eğitim ve deneyim geçmişi, diğer iki alt kategoride olduğu kadar belirleyici değildir. Ancak işin gerçekten vasıfsız nitelikte olması ve işverenin bu tanımı süreç boyunca tutarlı biçimde sürdürmesi gerekir. İş tanımında gereksiz nitelik koşulları belirtilmesi, kategorinin doğasını zedeleyebilir ve değerlendirmede ek sorulara yol açabilir.
Bu alt kategori, sıra bekleme sürelerinin görece uzun olabildiği bir alan olarak bilinir; bu süreler dosyanın ülkesine ve tercih tarihine göre değişir. Kesin bir süre öngörmek mümkün değildir, çünkü yetkili makamların yayımladığı sıra tabloları düzenli olarak güncellenir ve başvuru hacmine göre hareket eder. Başvuru sahiplerinin bu tabloları resmî kaynaklardan düzenli olarak takip etmesi önerilir. Ayrıca bu kategoride işverenin işgücü piyasası testini eksiksiz yürütmesi ayrı bir önem taşır.
İşveren Yükümlülükleri ve İşgücü Sertifikasyonu
İşgücü Sertifikasyonu Süreci
EB-3 kategorisinde süreç genellikle işverenin işgücü sertifikası başvurusuyla başlar. Bu aşamada işveren, söz konusu pozisyon için uygun ve istekli bir ABD'li işçi bulunamadığını göstermek durumundadır. İşveren, pozisyonu belirli bir süre için ilan etmek ve gelen başvuruları önceden belirlenen ölçütlere göre değerlendirmekle yükümlüdür. Süreç, işverenin belgelendirme ve kayıt tutma sorumluluklarını da beraberinde getirir; bu kayıtlar sonraki aşamalarda istenebilir.
Ücret ve Çalışma Koşulları
İşveren, pozisyon için geçerli ücret düzeyini ve çalışma koşullarını yetkili makamların belirlediği ölçütlere uygun biçimde beyan etmekle yükümlüdür. Bu beyan, aynı bölgede benzer işler için geçerli olan düzeyin altında bir teklif yapılmadığını göstermeyi amaçlar. Güncel ücret eşikleri, form işlem ücretleri ve diğer resmî harçlar için tutarlar mutlaka resmî kaynaklardan doğrulanmalıdır; bu kalemler düzenli olarak güncellenebilir. İşverenin beyan ettiği koşullar ile fiili çalışma düzeninin örtüşmesi beklenir.
İşverenin başlıca yükümlülükleri şu başlıklarda toplanabilir:
- Pozisyonu gerçek ve açık bir iş olarak tanımlamak
- İşgücü piyasası testini usulüne uygun yürütmek ve kayıtlarını saklamak
- Başvuruları objektif ölçütlerle değerlendirmek ve sonuçları belgelemek
- Geçerli ücret düzeyini ve çalışma koşullarını beyan etmek
- Yetkili makamlarla yazışmaları zamanında yanıtlamak
- Onay sonrasında başvuru sahibine kalıcı pozisyon sunma niyetini sürdürmek
Başvuru Süreci Nasıl İlerler?
Süreç genellikle birbirini izleyen aşamalardan oluşur ve her aşamanın kendi belge gereksinimleri vardır. Aşamalar arasında bekleme dönemleri bulunabilir ve bu dönemlerin uzunluğu dosyaya göre belirgin biçimde değişir. Başvuru sahibinin hangi aşamada olduğunu bilmesi, belge hazırlığını planlamasını ve işverenle iletişimini kolaylaştırır. Aşağıdaki sıralama genel akışı göstermektedir; her dosyada küçük farklılıklar görülebilir.
- İşverenin pozisyonu tanımlaması ve işgücü piyasası testini yürütmesi
- İşgücü sertifikası başvurusunun yapılması ve onay alınması
- İşveren adına göçmenlik başvurusunun ilgili makama sunulması
- Onay sonrasında konsolosluk işlemleri veya statü değişikliği başvurusu
- Konsolosluk görüşmesi, sağlık muayenesi ve biyometrik işlemler
- Göçmen vizenin düzenlenmesi ve ABD'ye giriş sonrası kalıcı oturma kartı süreci
Aşamalar arasındaki geçişler genellikle haftalar ile aylar arasında sürebilir ve dosyanın bulunduğu sıraya göre değişebilir. Başvuru sahibinin adres, iş ve medeni durum değişikliklerini zamanında bildirmesi önemlidir. Belge taleplerine süresi içinde yanıt verilmemesi, dosyanın kesintiye uğramasına veya yeniden değerlendirilmesine yol açabilir. Konsolosluk işlem ücretleri ve diğer resmî harç kalemleri için güncel tutarlar resmî kaynaklardan doğrulanmalıdır.
Aile Üyeleri ve Statü Değişiklikleri
EB-3 kategorisinde onaylanan bir başvuruda, başvuru sahibinin eşi ve belirli yaş koşullarını karşılayan çocukları da sürece dahil edilebilir. Aile üyelerinin başvuruya eklenmesi genellikle ana başvuruyla birlikte veya süreç içindeki belirli aşamalarda yapılır. Her aile üyesi için ayrı belge ve işlem gereksinimleri bulunabilir. Bu nedenle aile bireylerinin durumunun baştan planlanması, sonradan ek işlem yapılmasını ve gereksiz gecikmeleri azaltır.
ABD içinde bulunan başvuru sahipleri, uygun koşullar sağlandığında statü değişikliği başvurusu yapabilir; ABD dışındakiler ise genellikle konsolosluk işlemlerini izler. Hangi yolun uygun olduğu, kişinin mevcut statüsüne ve seyahat planlarına göre değişir. Süreç boyunca statü ve seyahat konularında dikkatli davranılması, istenmeyen sonuçların önlenmesi açısından önemlidir. Bu tür kararlar için yetkili bir göçmenlik avukatına danışmak yerinde olur.
Sıkça Sorulan Sorular
EB-3 kategorisi için bir işveren bulmak zorunlu mu?
Evet, bu kategori işveren sponsorluğuna dayanır ve süreç genellikle bir ABD'li işverenin başvurusuyla başlar. Kendi başvurusunu yapabilme olanakları bulunsa da bu yollar EB-3 kapsamı dışında değerlendirilir. Bu nedenle başvuru sahibinin öncelikle kendisine sponsor olabilecek gerçek bir işveren bulması gerekir.
Nitelikli işçi ve vasıfsız işçi arasındaki temel fark nedir?
Temel fark, işin gerektirdiği nitelik düzeyidir. Nitelikli işçi kategorisinde iş belirli bir eğitim veya deneyim birikimi gerektirirken, vasıfsız işçi kategorisinde bu tür bir eşik aranmaz. Bu ayrım hem belge gereksinimlerini hem de sıra bekleme durumunu etkileyebilir.
Süreç ne kadar sürer?
Toplam süre dosyaya, işverene ve ilgili sıra tablolarına göre belirgin biçimde değişir. Aşamalar genellikle haftalar ile aylar arasında sürebilir; bazı durumlarda bekleme daha uzun olabilir. Kesin bir süre öngörmek mümkün değildir, güncel bilgiler resmî kaynaklardan takip edilmelidir.
Başvuru sırasında hangi belgeler öne çıkar?
İş tanımı, işgücü piyasası testine ilişkin kayıtlar, eğitim ve deneyim belgeleri ile kimlik ve medeni durum belgeleri öne çıkar. Belgelerin resmî tercüme ve gerektiğinde denklik değerlendirmesiyle sunulması beklenir. Eksik veya tutarsız belgeler, ek talep ve gecikme riskini artırır.
Kaynaklar ve doğrulama
Bu yazı, aşağıdaki resmî kurumların yayımladığı güncel bilgiler ve form yönergeleri esas alınarak hazırlanmıştır. Şartlar ve tutarlar dönemsel olarak değişebilir; başvuru öncesi ilgili kurumun duyurularını doğrulayın.
- USCIS – Employment-Based Immigration: Third Preference (EB-3)
- U.S. Department of State – Employment-Based Immigrant Visas
- U.S. Department of State – Visa Bulletin
- Türkiye'deki ABD Büyükelçiliği ve Konsoloslukları – Göçmen Vizeler
- USCIS — ABD Vatandaşlık ve Göçmenlik Hizmetleri
- ABD Dışişleri Bakanlığı — Vize İşlemleri
Son doğrulama: 14 Ekim 2026. İçerik bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir.